Ο πόνος κρατά περισσότερο από 3 έως 6 μήνες
Τα κρουστικά κύματα αφορούν χρόνια προβλήματα, όχι πρόσφατους τραυματισμούς.
Ο οδηγός μας για τα ακτινικά κρουστικά κύματα: τι κάνουν, σε ποιες χρόνιες τενοντοπάθειες έχουν τεκμηρίωση, πώς είναι μια συνεδρία, και γιατί δεν τα προτείνουμε σε όλους.
Τα ακτινικά κρουστικά κύματα (rESWT) είναι ακουστικά κύματα υψηλής ενέργειας. Μια κεφαλή τα μεταδίδει μέσα από το δέρμα, στο σημείο που πονάει. Η ενέργεια απλώνεται σε βάθος λίγων εκατοστών, γι’ αυτό ταιριάζουν σε τένοντες και περιτονίες κοντά στην επιφάνεια.
Πώς ακριβώς δρουν δεν είναι πλήρως γνωστό. Μελέτες σε κύτταρα και ζώα δείχνουν ότι το μηχανικό ερέθισμα ενεργοποιεί διαδικασίες επούλωσης: περισσότερη αιμάτωση, νέα αγγεία, ενεργοποίηση των κυττάρων του τένοντα. Στον άνθρωπο μετράμε το αποτέλεσμα που σας ενδιαφέρει: λιγότερο πόνο και καλύτερη λειτουργία σε συγκεκριμένες χρόνιες παθήσεις.
Υπάρχουν δύο τύποι: ακτινικά (radial) και εστιασμένα (focused) κρουστικά κύματα. Στην AlexPhysio χρησιμοποιούμε ακτινικά, με συσκευή της Storz Medical (Ελβετία). Τα εστιασμένα φτάνουν βαθύτερα και έχουν την περισσότερη τεκμηρίωση για τις ασβεστώσεις. Τα ακτινικά έχουν επίσης θετικές ελεγχόμενες μελέτες στην ασβεστοποιό τενοντίτιδα του ώμου. Όταν τα εστιασμένα είναι η καλύτερη επιλογή για εσάς, σας το λέμε.
Τα κρουστικά κύματα σπάνια είναι η πρώτη θεραπεία. Στις περισσότερες τενοντοπάθειες, η βάση είναι η προοδευτική φόρτιση: ασκήσεις που αυξάνουν σταδιακά το φορτίο που αντέχει ο τένοντας. Τα προτείνουμε όταν έχετε κάνει σωστά 3 έως 6 μήνες τέτοιου προγράμματος και η βελτίωση έχει σταματήσει.
Τα κρουστικά κύματα αφορούν χρόνια προβλήματα, όχι πρόσφατους τραυματισμούς.
Προοδευτική φόρτιση του τένοντα, με καθοδήγηση, για αρκετές εβδομάδες.
Τότε λειτουργούν σαν επιταχυντής: βοηθούν το πρόγραμμα ασκήσεων να ξαναπάρει μπρος.
Και αντιστοιχεί σε ένδειξη με τεκμηρίωση. Αν δεν είναι σαφής, πρώτα βρίσκουμε την αιτία.
Τα κρουστικά κύματα δεν αντικαθιστούν την άσκηση. Σε μελέτη για τον Αχίλλειο τένοντα, στους 4 μήνες το 82% όσων έκαναν ασκήσεις μαζί με κρουστικά κύματα ήταν πολύ καλύτερα, έναντι 56% με ασκήσεις μόνο. Στον 1 χρόνο η διαφορά είχε χαθεί, εν μέρει επειδή αρκετοί από την ομάδα των ασκήσεων έκαναν τελικά και κρουστικά κύματα. Με απλά λόγια: επιταχύνουν την αποκατάσταση, η άσκηση την ολοκληρώνει.
Δεν έχουν όλες οι ενδείξεις την ίδια τεκμηρίωση. Σας λέμε ανοιχτά πού είναι ισχυρή, πού μέτρια και πού ασθενής. Σε όλες, τα κρουστικά κύματα συνδυάζονται με πρόγραμμα ασκήσεων.
Πόνος στη φτέρνα, με ή χωρίς «άκανθα». Είναι η πιο μελετημένη ένδειξη, με αρκετές ελεγχόμενες μελέτες έναντι εικονικής θεραπείας.
Ισχυρότερη τεκμηρίωσηΣτο μέσο του τένοντα ή στο σημείο όπου ενώνεται με τη φτέρνα.
Μέτρια τεκμηρίωσηΣύνδρομο μείζονος τροχαντήρα, τενοντοπάθεια γλουτιαίων.
Μέτρια τεκμηρίωσηΟι μελέτες δεν συμφωνούν όλες μεταξύ τους, γι’ αυτό τα χρησιμοποιούμε επιλεκτικά.
Μέτρια τεκμηρίωσηΣτον υπερακάνθιο. Ελεγχόμενες μελέτες με ακτινικά κρουστικά κύματα έδειξαν λιγότερο πόνο και απορρόφηση της ασβέστωσης, αν και η περισσότερη έρευνα αφορά τα εστιασμένα.
Μέτρια τεκμηρίωσηJumper’s knee. Οι μελέτες δείχνουν μικρό ή αβέβαιο όφελος. Τα εξετάζουμε μόνο αφού εξαντληθεί ένα σωστό πρόγραμμα φόρτισης, και σας το λέμε ξεκάθαρα.
Ασθενής τεκμηρίωσηΗ θεραπεία είναι ενοχλητική και συχνά επώδυνη για λίγα λεπτά. Δεν χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία, γιατί μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα.
Επιβεβαιώνουμε τη διάγνωση και ελέγχουμε αν ταιριάζει η ένδειξη. Καταγράφουμε πόνο και λειτουργία, για να έχουμε μέτρο σύγκρισης.
Βρίσκουμε με την αφή το πιο ευαίσθητο σημείο και βάζουμε gel στο δέρμα.
Περίπου 2.000 παλμοί ανά συνεδρία, στο σημείο που πονάει.
Ανεβάζουμε σταδιακά την ενέργεια στο υψηλότερο επίπεδο που αντέχετε. Μπορείτε να ζητήσετε μείωση ή διακοπή όποτε θέλετε.
Συνήθως 3 συνεδρίες, μία την εβδομάδα. Έως 5, μόνο αν υπάρχει μετρήσιμη αλλά ατελής βελτίωση. Επανεκτίμηση 4 και 12 εβδομάδες μετά την τελευταία συνεδρία.
Ερυθρότητα, ελαφρύ πρήξιμο ή μικρές μελανιές είναι συχνά και περνούν σε 1 με 2 ημέρες. Ο πόνος μπορεί να αυξηθεί για 24 με 48 ώρες.
Αποφύγετε έντονη επιβάρυνση της περιοχής, όπως τρέξιμο και άλματα. Μετά συνεχίζετε το πρόγραμμα ασκήσεων όπως σας το έχουμε δώσει. Αν χρειαστείτε παυσίπονο, προτιμήστε παρακεταμόλη αντί για αντιφλεγμονώδη τις πρώτες ημέρες, εκτός αν ο γιατρός σας έχει πει διαφορετικά. Είναι σύσταση προφύλαξης, όχι αποδεδειγμένος κανόνας.
Το αποτέλεσμα δεν είναι άμεσο. Η βελτίωση χτίζεται σταδιακά, γι’ αυτό οι μελέτες τη μετρούν 12 εβδομάδες μετά την τελευταία συνεδρία.
Βοηθούν πραγματικά, αλλά όχι όλους. Γι’ αυτό μετράμε την πρόοδό σας και δεν συνεχίζουμε αν δεν υπάρχει αποτέλεσμα.
Στις υπόλοιπες ενδείξεις οι μελέτες είναι λιγότερες και τα αποτελέσματα πιο μεταβλητά.
Σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες. Στην πρώτη αξιολόγηση σας ρωτάμε για το ιστορικό και τα φάρμακά σας.
Η διεθνής επιστημονική εταιρεία για τα κρουστικά κύματα αποκλείει την εφαρμογή όταν στην περιοχή θεραπείας υπάρχει κακοήθης όγκος, έμβρυο, ή βηματοδότης ή απινιδωτής.
Σας αξιολογούμε πρώτα και, αν χρειάζεται, ζητάμε τη γνώμη του γιατρού σας.
Δεν εφαρμόζουμε σε περιοχή με λοίμωξη ή ανοιχτό τραύμα.
Δεν εφαρμόζουμε κοντά σε ανοιχτές αυξητικές πλάκες.
Μετά από πρόσφατη ένεση κορτιζόνης στο ίδιο σημείο, περιμένουμε πριν ξεκινήσουμε.
Δεν προτείνουμε κρουστικά κύματα επειδή έχουμε τη συσκευή. Τα προτείνουμε μόνο όταν ταιριάζουν στη δική σας πάθηση.
Αν δεν είναι το σωστό εργαλείο για εσάς, σας το λέμε στην πρώτη αξιολόγηση.
Ξεκινάμε με 3 και αποφασίζουμε μαζί, με βάση μετρήσεις και όχι εντυπώσεις.
Καταγράφουμε πόνο και λειτουργία πριν ξεκινήσουμε, και ξανά 4 και 12 εβδομάδες μετά την τελευταία συνεδρία. Στις 4 εβδομάδες αποφασίζουμε αν χρειάζεται κάτι ακόμα· στις 12 κρίνουμε το τελικό αποτέλεσμα.
Αν δεν υπάρχει ουσιαστική βελτίωση, επανεξετάζουμε τη διάγνωση και, αν χρειάζεται, σας παραπέμπουμε σε ορθοπαιδικό.
Τα κρουστικά κύματα δεν δίνονται ποτέ ως μεμονωμένη «λύση».
Ναι, είναι ενοχλητική και συχνά επώδυνη για λίγα λεπτά. Ρυθμίζουμε την ένταση στο υψηλότερο επίπεδο που αντέχετε και σταματάμε όποτε μας το ζητήσετε. Δεν χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία, γιατί μπορεί να μειώσει το αποτέλεσμα.
Συνήθως 3, μία την εβδομάδα. Προσθέτουμε έως 2 ακόμη μόνο αν υπάρχει μετρήσιμη αλλά ατελής βελτίωση.
Κάποιοι νιώθουν διαφορά από τις πρώτες εβδομάδες. Συνήθως όμως η βελτίωση χτίζεται σταδιακά, γι’ αυτό την αξιολογούμε 4 και 12 εβδομάδες μετά την τελευταία συνεδρία.
Δεν το συνιστούμε. Τα κρουστικά κύματα επιταχύνουν την αποκατάσταση, αλλά δεν αντικαθιστούν την προοδευτική φόρτιση του τένοντα.
Ο πόνος στη φτέρνα συνήθως προέρχεται από την πελματιαία περιτονία, όχι από την ίδια την άκανθα. Η χρόνια πελματιαία απονευρωσίτιδα, με ή χωρίς άκανθα, είναι η πιο τεκμηριωμένη ένδειξη για κρουστικά κύματα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ναι. Σε ελεγχόμενες μελέτες, τα ακτινικά κρουστικά κύματα μείωσαν τον πόνο και βοήθησαν την απορρόφηση της ασβέστωσης, με μεγάλη διακύμανση στα αποτελέσματα. Η περισσότερη έρευνα αφορά τα εστιασμένα, γι’ αυτό ελέγχουμε με ακτινογραφία: στις 4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία αν δεν έχετε βελτιωθεί, στις 12 αν έχετε. Αν η ασβέστωση δεν υποχωρεί, σας παραπέμπουμε.
Συνήθως ερυθρότητα, ελαφρύ πρήξιμο, μικρές μελανιές ή αυξημένο πόνο για 1 με 2 ημέρες. Σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες.
Ναι. Με παραπεμπτικό ΓεΣΥ από τον γιατρό σας, τα κρουστικά κύματα γίνονται μέσα στη συνεδρία φυσιοθεραπείας, με τη συμμετοχή των €10 ανά επίσκεψη. Χωρίς ΓεΣΥ, κάθε συνεδρία κρουστικών κυμάτων κοστίζει €35. Δείτε πώς λειτουργεί η φυσιοθεραπεία με το ΓεΣΥ.
Οι βασικές μελέτες και οδηγίες στις οποίες βασίζεται αυτή η σελίδα.
Gerdesmeyer L, et al. Ακτινικά κρουστικά κύματα έναντι εικονικής θεραπείας στη χρόνια πελματιαία απονευρωσίτιδα (245 ασθενείς). Am J Sports Med, 2008. DOI
Rompe JD, et al. Ασκήσεις με ή χωρίς κρουστικά κύματα στην τενοντοπάθεια Αχιλλείου. Am J Sports Med, 2009. DOI
Rompe JD, et al. Ασκήσεις στο σπίτι, ένεση κορτιζόνης ή ακτινικά κρουστικά κύματα στον πόνο του πλάγιου ισχίου. Am J Sports Med, 2009. DOI
Cacchio A, et al. Ακτινικά κρουστικά κύματα στην ασβεστοποιό τενοντίτιδα του ώμου (90 ασθενείς). Phys Ther, 2006. PubMed
Kvalvaag E, et al. Ακτινικά κρουστικά κύματα μαζί με ασκήσεις στον πόνο του ώμου, με ή χωρίς ασβέστωση. Am J Sports Med, 2017. DOI
Lippi L, et al. Μετα-ανάλυση για τα κρουστικά κύματα στην πελματιαία απονευρωσίτιδα. Eur J Phys Rehabil Med, 2024. DOI
Stania M, et al. Ακτινικά έναντι εστιασμένων κρουστικών κυμάτων στις τενοντοπάθειες, μετα-ανάλυση. Sci Rep, 2026. DOI
Surace SJ, et al. Κρουστικά κύματα στις παθήσεις του στροφικού πετάλου, ανασκόπηση Cochrane, 2020. DOI
ISMST. Ενδείξεις και αντενδείξεις των κρουστικών κυμάτων. shockwavetherapy.org
Καλέστε μας για αξιολόγηση. Αν τα κρουστικά κύματα δεν είναι το σωστό εργαλείο για εσάς, θα σας το πούμε στο πρώτο ραντεβού.
Με παραπεμπτικό ΓεΣΥ, συμμετοχή €10 ανά επίσκεψη. Χωρίς ΓεΣΥ, €35 ανά συνεδρία κρουστικών κυμάτων.
Τα κρουστικά κύματα επιταχύνουν την αποκατάσταση, η άσκηση την ολοκληρώνει.
Μετράμε πόνο και λειτουργία πριν και μετά. Αν δεν δουλεύει, σταματάμε.
Στροβόλου 51, κοντά σε Λακατάμια, Στρόβολο, Δάλι και Λατσιά.